De ongekozen burgemeester

maandag 14 mei 2012

In de raadsvergadering van 10 mei jl. was er een beetje vreemd agendapunt. Het ging om de aanstelling van de nieuwe burgemeester. Terwijl dat helemaal niet iets is dat in Nederland door burgers van die stad wordt gedaan. In Nederland kennen we alleen de ongekozen burgemeester. Dat is, geloof ik, niet uniek in de wereld. Ik denk dat in Albanië en Noord-Korea burgers hun bestuurders evenmin kunnen kiezen. Ook in Nederland is de meerderheid van de politici nog altijd van mening dat het onverantwoord is een dergelijke vraag aan u voor te leggen.
In Duitsland zijn net deelstaatverkiezingen geweest. Daar heeft ‘die Piratenpartei’ de kiesdrempel gehaald. Wat ik van hen begrepen heb, vinden zij het best mogelijk dat op internet over een onderwerp een debat wordt gevoerd. Waarna per e-mail of SMS een stemming plaatsvindt. In Nederland is zo’n directe aanpak onmogelijk. Veel politieke partijen zeggen wel dat ze burgers meer en meer direct bij het bestuur willen betrekken, maar doen het niet. Veel politici verkondigen geen ongekozen burgemeester te willen, maar vinden ook altijd weer een reden om een gekozen burgemeester tegen te houden.
Het wordt dus ook voor Roermond opnieuw een ongekozen burgemeester. Een beperkte commissie doet in het geheim haar werk. Met kandidaten, die door een ongekozen bestuurder zijn geselecteerd. Wat uiteraard haaks staat op de duidelijkheid en transparantie, die zo hard in het bestuur nodig zijn.
Toch had zelfs in het land van de ongekozen burgemeester de gemeenteraad nog een beetje invloed kunnen uitoefenen. Door bijvoorbeeld een duidelijke profielschets te presenteren. Ook dat is niet gelukt. Voorstellen van D66 om rekening te houden met de adviezen van de onderzoekscommissie Sorgdrager – Frissen, waarbij werd ingegaan op de extra eisen die door de bestuursstijl in Roermond worden veroorzaakt, haalden het niet. De stap naar meer openheid en betere ‘checks and balances’ is ook voor veel lokale politici nog steeds te groot.